Projectomschrijving

In de schijnwerpers

Renske Postuma doet “vanalles” op ROC A12, maar ze is in dit verband vooral docent burgerschap bij team media & ict en vakgroepvoorzitter burgerschap.

Gewoon doorgaan

De carrière van Renske begint niet in het onderwijs, maar in de zorg. Ze werkt onder andere in de jeugdhulpverlening en in de gehandicaptenzorg. Dat doet ze met zoveel plezier dat ze steeds meer de behoefte voelt om jonge mensen te vertellen hoe mooi het beroep is. Dus solliciteert ze bij ROC A12, bij de sector zorg & welzijn. Ze wordt aangenomen. Vol goede moed begint ze, om er al snel achter te komen dat studenten helemaal niet op haar verhalen zitten te wachten. Weg roze wolk. In haar eerste gesprek met de directeur zegt ze: “Ik kan dit niet.” Waarop hij vraagt: “Hangen ze in de gordijnen?” Als Renske ontkennend antwoordt zegt hij: “Dan heb je het wel in je. Gewoon doorgaan.” En dat doet ze. Ze haalt haar PDG en al doende krijgt ze het lesgeven steeds beter in de vingers. Inmiddels is ze onderwijskundige en dus ook steeds meer met onderwijsontwikkeling bezig.

Zo komt ze ook in aanraking met burgerschap. Ze gaat lesgeven aan niveau 2 van handel en administratie, later ook bij ICT en zorg en welzijn, en merkt dat haar hart daar echt ligt. “Het verfrissende van niveau 2 is dat ze heel rechtstreeks zijn en heel concreet vragen hoe iets zit. Bijvoorbeeld of je ook een soa kan krijgen als je niet klaarkomt. Ook is het geweldig om te zien hoe bij de verschillende opleidingen ook verschillende studenten zitten: bij zorg en welzijn willen ze graag overal over praten en studenten administratie gaan liever gewoon aan het werk.”

Belang van burgerschap

Renske is al vanaf het eerste begin betrokken bij het Netwerk burgerschap, toen het nog een clubje fanatieke docenten was die vrijwillig bij elkaar kwam om ervaring uit te wisselen en kennis te delen. Haar energie en bevlogenheid zijn eindeloos. Het belang van burgerschap staat voor haar buiten kijf. “Je kunt niet in een hoekje stilletjes je beroep uitoefenen, dat gaat niet. Je moet samenwerken met collega’s, klanten, een werkgever.” Ze ziet ook wel dat burgerschapvorming breder is dan alleen het werkende leven. “Een goede bildung, of persoonsvorming, is meer een voorwaarde om te kunnen bestaan.” In theorie kunnen mensen natuurlijk best goed zijn in hun werk, maar zich niet staande kunnen houden in de maatschappij. “Dan is de vraag hoe de school de burgerschapsopdracht interpreteert, wat wil je studenten meegeven?”

Haar persoonlijke visie op het leven is redelijk vervat in dat begrip bildung: als je vaardig, waardig en aardig door het leven gaat, dan red je het wel. Met burgerschap kun je vooral bijdragen aan die laatste twee: “Dat studenten als individu hun eigen waarden naleven en dat ze op een vriendelijke manier met elkaar samenwerken, dat ze naar elkaar luisteren. Dat ligt allemaal ten grondslag aan de thema’s van burgerschap, zoals democratie en culturele verscheidenheid.”

Knokken

Bildung is wat Renske betreft dus essentieel. “Maar daar heb je wel ruimte voor nodig,” zo zegt ze na een bijeenkomst voor formele contactpersonen burgerschap van het Netwerk. “Als ik hoor wat er allemaal van ons verwacht wordt kan ik wel janken. We moeten het gesprek aangaan in ons team, aansluiten bij de actualiteit, zelf lesmateriaal maken, naar buiten met studenten.. dat is een bijna onmogelijke opdracht. Wanneer moet ik dat allemaal gaan doen?” Renske laat haar studenten graag ervaren, ze zoekt de buitenwereld op of haalt deze naar binnen. Een excursie naar de rechtbank maakt bijvoorbeeld altijd veel indruk. “Maar mensen onderschatten hoeveel tijd het kost om zoiets te organiseren. Eerst een moment vinden in het rooster, overleggen met collega’s wiens lessen dan uitvallen, vervoer regelen, extra begeleiding. Als je niet heel fanatiek bent, wordt dat al snel veel gedoe. En dat alles bovenop je reguliere lesuren.”

Ze is dan ook trots op het groepje burgerschapsdocenten op ROC A12 dat samen actief bezig is gegaan met het professionaliseren van burgerschapsonderwijs binnen de school. Door van en met elkaar te leren komt er ineens van alles van de grond. Zo komt er na de eerste professionaliseringsdag vorig jaar een vervolg voor alle docenten die burgerschap geven op ROC A12. Er is scholing, maar ook volop ruimte voor kennisdeling. Bij het bestuur van de school is er zeker animo om burgerschap te blijven versterken, maar er zijn zoveel dingen belangrijk dat het toch altijd spannend is of het lukt om burgerschap goed op de kaart te houden. “Het blijft knokken,” aldus Renske.

Toekomstmuziek

Hoe ze burgerschap idealiter zou inrichten? Renske’s ogen lichten op. “O, dan zou ik uitgaan van holistische beroepstaken en het daarin integreren. En heel veel ervaren: naar de rechtbank, Tweede Kamer, de vakbond, gastlessen van ex-verslaafden, met zijn allen naar het museum, dat soort dingen. Ik zou veel dingen doen die ze normaalgesproken niet doen, omdat ze er niet aan toekomen of simpelweg niet op het idee komen. Maar je moet niet alleen ervaren, maar daar vervolgens ook met ze over praten. Ik zou in elk geval niet een paar losse lesuurtjes op een rooster willen, daar kun je niet zoveel mee. Beter zit het geïntegreerd in de beroepsvakken en heb je dan een paar keer een hele dag.” Inderdaad, ze ziet daarin nog wel de uitdaging om beroepsdocenten mee te krijgen in een dergelijke invulling van burgerschap. “Laten we het eerst maar wat meer body geven in de aparte lesuren, zodat we het niet kwijtraken. Dan kunnen we daarna kijken hoe we het kunnen verrijken.”

Naam Renske Postuma
Organisatie ROC A12
Functie Vakgroepvoorzitter en docent burgerschap
E-mailadres r.postuma@roca12.nl