Projectomschrijving

In de schijnwerpers

Ingeborg Krook geeft burgerschap aan studenten van de opleidingen onderwijsassistent, pedagogisch medewerker en gespecialiseerd pedagogisch medewerker op ROC Ter AA in Helmond. In september kreeg ze de PAX Duif voor het samenbrengen van mensen met verschillende achtergronden.

“Laat ze maar verzuipen.” Dat soort opmerkingen kwam met enige regelmaat voorbij als het in de klas ging over de vluchtelingenproblematiek. Ingeborg, roze jurk met rode laarzen en een felgroene tas, haar blonde haar losjes opgestoken, denkt hier zelf zo anders over dat ze merkte dat ze niet goed op haar studenten kon reageren: “Ik word ontzettend kwaad als mensen gediscrimineerd worden. Beoordeel iemand op wat hij doet en niet waar zijn wieg gestaan heeft.” Maar voor de klas wilde ze toch vooral professioneel blijven en ook studenten met een andere mening de ruimte geven om die te uiten en daarover in gesprek te gaan. “Je wilt studenten niet leren waar te kijken, maar hóe te kijken.” Daarom nam ze contact op met PAX met de vraag of ze niet samen iets konden bedenken. Onbekend maakt onbemind, zo was hun gevoel, dus besloten ze samen om vluchtelingen bekender te maken. Nodig een vluchteling uit in de klas, geef hen een gezicht. Vrijwel meteen merkte ze dat het werkte. “Het grappige is dat zelfs studenten met een immigratieachtergrond zich naderhand meer gerespecteerd voelden in de klas. Soms moet je een groot verhaal klein maken om het binnen te laten komen.” Inmiddels is Verhaal van een vluchteling een uitgebreid programma geworden dat op verschillende scholen in Nederland plaatsvindt.

Ingeborg heeft een heel eigen visie op burgerschap. Ze tekent een ijsberg. “Boven het water heb je de kennis en vaardigheden, eronder zit voor mij burgerschap: welke eigenschappen heb je, wat motiveert je, hoe bepaal je je richting en formuleer je een mening? Ik wil mijn studenten gereedschap geven waarmee ze zich in de veranderende maatschappij staande kunnen houden, hen laten voelen dat wat zij doen invloed heeft op hun stad, op de regio, op hun land.” Dat doet ze door studenten vooral heel veel te laten ervaren. Zo haalt ze gastsprekers naar binnen. Vluchtelingen natuurlijk, maar ook veteranen, slachtoffers van loverboys (“Wist je dat waarschijnlijk de helft van de slachtoffers jongens zijn?”), lokale politici, elk jaar dezelfde meneer wiens ouders in Auschwitz hebben gezeten… Maar ze gaat ook met de studenten naar buiten, naar de rechtbank, het Binnenhof en zelfs naar Auschwitz. Ingeborg heeft haar eigen lessen ontwikkeld, ze gebruikt geen methode. Daarnaast geeft ze studenten ruimte om zelf keuzes te maken. Per dimensie moeten ze bijvoorbeeld vier documentaires kijken die ermee te maken hebben.

De inspanningsverplichting is voor Ingeborg een zegen, die geeft haar de ruimte om in te spelen op de actualiteit. Duidelijk is ook dat zij veel ruimte krijgt op ROC ter AA. “Ik mag in mijn handjes knijpen. Maar wat nou écht mooi zou zijn, is als mensen inzien dat alles wat je doet in een opleiding met burgerschap te maken heeft. Dat elke docent die zijn les voorbereidt even denkt: hoe kan ik een link leggen met burgerschap?” Zo’n holistische, integrale benadering van burgerschapsvorming is haar droom. Totdat het zover is zorgt ze in elk geval dat ze zelf verbanden legt. “Als je zorgt dat je de maatschappij in huis haalt en connecties legt met de beroepsopleiding, dan heeft burgerschapsonderwijs pas echt effect op de studenten.” Nog steeds krijgt ze mailtjes van oud-studenten die vragen wie ook alweer die gastles had gegeven over de Holocaust, of welke werkvorm ze gebruikt had in de les over vooroordelen. Of ouders mailen, dat ze ineens heel andere gesprekken hebben aan de eettafel. Er zijn ook weleens negatieve reacties. Zo waren er boze mails toen ze in het Eindhovens dagblad stond met de PAX Duif. Sommige mensen vonden het geen taak van het onderwijs om studenten met vluchtelingen in contact te brengen. “Die reacties heb ik dan weer gebruikt in de klas. Dan vraag ik mijn studenten: wat vinden jullie daar nou van? Zij vonden het zelf juist heel belangrijk, omdat ze zelf niet zo snel met vluchtelingen in contact zouden komen.”

Een deel van de opleiding wordt gegeven in een gebouw waarin ook een basisschool gevestigd is. Als je door de gang langs de klaslokalen loopt, zie je vanaf de galerij beneden kinderen spelen. Uiteraard lopen studenten er stage. Ingeborg wordt ondertussen links en rechts aangesproken door collega’s. Dat er weer een collega enthousiast is gemaakt voor een samenwerkingsproject met de creatieve ondernemers in de Cacaofabriek. Dat hun studenten contact hebben gelegd met de kunstacademie. Het is wel duidelijk, hier staat het burgerschapsonderwijs niet op zichzelf, maar middenin de maatschappij.

Naam Ingeborg Krook
Organisatie ROC ter AA
Functie Docent burgerschap
E-mailadres i.krook@roc-teraa.nl